Берҙәмлектә – көс

Поезда минең янымда булғандар араһында Үзбәкстандан килгән йәш егеттәр төркөмө лә бар ине. Беҙҙең тормошҡа ҡараштар, ышаныстар һәм традициялар шул тиклем айырылды, хатта, баштараҡ беҙгә уртаҡ тел табыуы бөтөнләй мөмкин түгел кеүек тойолдо.

Беҙҙең эшелон менән барған поезд шәп елдерҙе, өсөнсө тәүлек киткәс, бик алыҫҡа китеүебеҙҙе аңлай башланыҡ.

Көндәр бер төрлө ваҡиғалар менән үтте: иртән торғоҙоп документтарҙы тикшереү һәм тығыҙ купе эсендә сәй эсеп, тамбурҙа тәмәке көйрәтеп алыу. Һалдатҡа алыныусы һәр беребеҙҙең үҙенең аҙыҡ-түлек менән тултырылған юл сәкмәне бар ине. Консервалар, ҡоро икмәк, ҡаты ҡара сәй, иң мөһиме – тәмле өй салоһы беҙҙең рационыбыҙҙың нигеҙен тәшкил итте.

Үзбәк егеттәре айырым булырға тырышты, сөнки улар дини йолаларҙы үтәп, юл буйы уҡынып баралар ине. Башҡа призывниктар иркен аралашып йөрөгәндә, был егеттәр күп ваҡытты тын ғына ултырып, ҡайһы берҙә шым ғына һөйләшеп үткәрҙе.

Ваҡыт үткән һайын аҙыҡ запасы ла кәмей башланы. Өйҙә әсәй бешергән ҡоймаҡ, бәлештәр иҫкә төштө.

Призывниктарҙың арығаны һиҙелә башланы. Бер кис беҙҙең күршеләр – үзбәк егеттәре, ниһайәт, беҙгә яҡынлашырға ҡарар итте. Күҙгә туп-тура ҡарап, берәүе ҡыймай ғына килде лә:

- Браттар, һеҙ беҙҙе сало менән һыйлай алаһығыҙмы? - тип һораны.

Һорау һауала эленеп ҡалманы, әлбиттә, беҙ бер-беребеҙгә ҡарап алдыҡ та иптәштәргә ярҙам итергә риза булырға килештек. Тиҙҙән хуш еҫле деликатестың ҙур өлөшө үзбәк егеттәрендә ине. Улар ихлас рәхмәттәрен әйтте. Тап бына ошо ваҡытта, ҡыйынлыҡтарға һәм мәҙәни, дини айырмалыҡтарға ҡарамаҫтан, барыһы ла ауыр ваҡытта бер-береңә ярҙам, терәк булыуҙың мөһимлеген аңланы.

Әрмегә саҡырылыу ваҡиғалары беҙҙең кеүек күптәргә мәңгелеккә хәтерҙә ҡалды. Нәҡ шунда, һәр төрлө кәртәләрҙе үтеп, ысын дуҫлыҡтың барлыҡҡа килеүен иҫбатлаған махсус бер бәйләнеш тыуҙы.

Был ваҡиғаларға бик күп йылдар үтте, әммә, иманым камил, һәр кем шул осраҡты хәтерләйҙер, тип уйлайым. Ул ысын ирҙәр дуҫлығы һәм бер-береңә ярҙам итеү символына әйләнде.

Йәмил ҠОТЛОГИЛДИН.

Мөҡсин ауылы.