Күршеләрҙән башлайыҡ. Беҙҙән яҡында ғына, Шишмә районында, “Турахан” күсмә цивилизациялар музейы урынлашҡан. Был урын ысынлап та иҫ киткес, унда барыу боронғо халыҡтарҙың көнкүрешен нисек матур һәм атмосфералы итеп тергеҙелеүен күреү өсөн кәрәк. Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров, был биләмәне күркәм һәм заманса турислыҡ комплексына әйләндереп, тарихты йәнләндерә.
Бер версия буйынса, Турахан XIV быуат башында башҡорттар менән идара иткән, уның ставкаһы Ағиҙел буйындағы Туратау тауында була. Хәҙер был урында Өфөнөң “Йәшел сауҡалыҡ” шифаханаһы урынлашҡан. Икенсе версия буйынса, Тура хан – Урал тауҙарының ике яғында ла абруйлы Басман хандың ағаһы ерҙәр менән идара иткән. Тура ханды ағаһы Басман менән бергә үҙ-ара һуғышта үлтерәләр. Шулай уҡ Тобольск районында Иртыш буйлап күсеп йөрөгән Сыңғыҙхан тоҡомо Тура-хан – чингизид тигән версия ла бар. Туғандары менән ҡаршылыҡтар арҡаһында ул Көнбайыш Себерҙән китергә мәжбүр була һәм башҡорт ерҙәренә урынлаша.
Әйткәндәй, 30 октябрҙә өлкән быуын ҡырмыҫҡалыларға Тура хан мавзолейына барырға тәҡдим итәләр. Бында ҡатнашыу өсөн “Башҡортостан оҙон ғүмерлелек. Туризм.соцтуризмрб.РФ” сайтында теркәлергә һәм заявка бирергә генә кәрәк. Район буйынса яуаплы Эльмир Миһрановҡа 8 (987) 483-06-02 телефоны буйынса һорауҙар бирергә мөмкин.
Асҡын мәмерйәһе
Архангел районында Башҡортостандың иң һоҡланғыс тәбиғи ынйыларының береһе – Асҡын боҙ мәмерйәһе йәшеренгән. Был исем менән ул ҡайҙалыр төньяҡта булырға тейеш кеүек тойолһа ла, ул нәҡ бына шунда, беҙҙең яҡтарҙа. Мәмерйә үҙенең исемен йыраҡ түгел урынлашҡан Асҡын ауылы исеменән алған. Ләкин уның төп тылсымы эстә урынлашҡан.
Асҡын мәмерйәһе – ысын ер аҫты һарайы, уның батшабикәһе – мәңгелек туңлыҡ. Хатта йәй көнө лә бында ғәйәт ҙур боҙ ҡатламдары ята, ә инеү юлында һеҙҙе һаҡсыларға оҡшаған боҙ сталагмиттары ҡаршы ала. Әйҙәгеҙ тикшерәйек:
- Сталактиттар – мәмерйә түшәменән аҫылынып торған боҙ “бармаҡтары”
- Сталагмиттар – иҙәндән сталактиттарға ҡаршы үҫеп ултырыусы боҙ бағаналары. Улар осрашҡанда һәм бер колоннаға ҡушылғанда, сталагнат килеп сыға.
Мәмерйәгә инеү – ул ғәйәт ҙур арка, ә эстә аҡылға һыймаҫлыҡ акустика хөкөм һөрә. Был урынға барыу башҡа үлсәмгә сәйәхәткә оҡшаған – серле, һалҡын һәм иҫ киткес матур.
Экскурсияға барыу өсөн алдан яҙылырға кәрәк. Экскурсия тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте сайтта һәм 8-917-473-21-42 телефоны буйынса белергә була.
Ҡырағай тәбиғәттән экзотикаға тиклем: Ғафури районы.
Ниндәйҙер ғәжәйеп нәмә теләйһең икән, Ғафури районына рәхим итегеҙ. Бында һеҙҙе ғәжәйеп урын – страус фермаһы көтә. Бында донъялағы иң ҙур ҡоштарҙы күҙәтергә була. Был балалар менән сәйәхәт итеү өсөн бик уңайлы, улар ҙур страустарҙы һоҡланып ҡарап йөрөйәсәк. Дөрөҫөн генә әйткәндә – был ысын зоопарк. Бында хайуандарҙы ашатырға һәм уларҙың тормошо һәм ғәҙәттәре тураһында ҡунаҡсыл хужаларҙан күп ҡыҙыҡлы нәмәләр белергә мөмкин.
Өфөнө яңынан асабыҙ
Өфөгә килгәндә, әлбиттә, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә баш ҡалабыҙ танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе. Салауат Юлаев проспекты буйлап барғанда, һин инде, элеккегә ҡарағанда бөтөнләй, башҡа ҡалаға килеп ингәндәй хис итәһең. Бейек йорттар һине туп-тура көрәш һарайына алып бара. Кемдер был урынды көрәш өсөн генә тәғәйенләнгән тип уйлаһа, бик ныҡ яңылыша. Бында футбол, волейбол, баскетбол һәм күңел теләгән башҡа секциялар ҙа бар. Был ысын спорт кластеры, бында бөтә ғаилә менән килергә була.
Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың хыялы тормошҡа ашты – көрәш һарайы киләсәк быуындарға быуаттар буйы хеҙмәт итә һәм яңы чемпиондар тәрбиәләй торған монументаль ҡоролма.
Өфөлә шулай уҡ шау-шыулы аквапарк та, бассейндар ҙа, йыл буйына сәскәгә күмелеп ултырған “Лимонарий” оранжереяһы ла, Ботаника баҡсаһы ла, мауыҡтырғыс музейҙар ҙа бар.
Бер версия буйынса, Турахан XIV быуат башында башҡорттар менән идара иткән, уның ставкаһы Ағиҙел буйындағы Туратау тауында була. Хәҙер был урында Өфөнөң “Йәшел сауҡалыҡ” шифаханаһы урынлашҡан. Икенсе версия буйынса, Тура хан – Урал тауҙарының ике яғында ла абруйлы Басман хандың ағаһы ерҙәр менән идара иткән. Тура ханды ағаһы Басман менән бергә үҙ-ара һуғышта үлтерәләр. Шулай уҡ Тобольск районында Иртыш буйлап күсеп йөрөгән Сыңғыҙхан тоҡомо Тура-хан – чингизид тигән версия ла бар. Туғандары менән ҡаршылыҡтар арҡаһында ул Көнбайыш Себерҙән китергә мәжбүр була һәм башҡорт ерҙәренә урынлаша.
Әйткәндәй, 30 октябрҙә өлкән быуын ҡырмыҫҡалыларға Тура хан мавзолейына барырға тәҡдим итәләр. Бында ҡатнашыу өсөн “Башҡортостан оҙон ғүмерлелек. Туризм.соцтуризмрб.РФ” сайтында теркәлергә һәм заявка бирергә генә кәрәк. Район буйынса яуаплы Эльмир Миһрановҡа 8 (987) 483-06-02 телефоны буйынса һорауҙар бирергә мөмкин.
Асҡын мәмерйәһе
Архангел районында Башҡортостандың иң һоҡланғыс тәбиғи ынйыларының береһе – Асҡын боҙ мәмерйәһе йәшеренгән. Был исем менән ул ҡайҙалыр төньяҡта булырға тейеш кеүек тойолһа ла, ул нәҡ бына шунда, беҙҙең яҡтарҙа. Мәмерйә үҙенең исемен йыраҡ түгел урынлашҡан Асҡын ауылы исеменән алған. Ләкин уның төп тылсымы эстә урынлашҡан.
Асҡын мәмерйәһе – ысын ер аҫты һарайы, уның батшабикәһе – мәңгелек туңлыҡ. Хатта йәй көнө лә бында ғәйәт ҙур боҙ ҡатламдары ята, ә инеү юлында һеҙҙе һаҡсыларға оҡшаған боҙ сталагмиттары ҡаршы ала. Әйҙәгеҙ тикшерәйек:
- Сталактиттар – мәмерйә түшәменән аҫылынып торған боҙ “бармаҡтары”
- Сталагмиттар – иҙәндән сталактиттарға ҡаршы үҫеп ултырыусы боҙ бағаналары. Улар осрашҡанда һәм бер колоннаға ҡушылғанда, сталагнат килеп сыға.
Мәмерйәгә инеү – ул ғәйәт ҙур арка, ә эстә аҡылға һыймаҫлыҡ акустика хөкөм һөрә. Был урынға барыу башҡа үлсәмгә сәйәхәткә оҡшаған – серле, һалҡын һәм иҫ киткес матур.
Экскурсияға барыу өсөн алдан яҙылырға кәрәк. Экскурсия тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте сайтта һәм 8-917-473-21-42 телефоны буйынса белергә була.
Ҡырағай тәбиғәттән экзотикаға тиклем: Ғафури районы.
Ниндәйҙер ғәжәйеп нәмә теләйһең икән, Ғафури районына рәхим итегеҙ. Бында һеҙҙе ғәжәйеп урын – страус фермаһы көтә. Бында донъялағы иң ҙур ҡоштарҙы күҙәтергә була. Был балалар менән сәйәхәт итеү өсөн бик уңайлы, улар ҙур страустарҙы һоҡланып ҡарап йөрөйәсәк. Дөрөҫөн генә әйткәндә – был ысын зоопарк. Бында хайуандарҙы ашатырға һәм уларҙың тормошо һәм ғәҙәттәре тураһында ҡунаҡсыл хужаларҙан күп ҡыҙыҡлы нәмәләр белергә мөмкин.
Өфөнө яңынан асабыҙ
Өфөгә килгәндә, әлбиттә, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә баш ҡалабыҙ танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе. Салауат Юлаев проспекты буйлап барғанда, һин инде, элеккегә ҡарағанда бөтөнләй, башҡа ҡалаға килеп ингәндәй хис итәһең. Бейек йорттар һине туп-тура көрәш һарайына алып бара. Кемдер был урынды көрәш өсөн генә тәғәйенләнгән тип уйлаһа, бик ныҡ яңылыша. Бында футбол, волейбол, баскетбол һәм күңел теләгән башҡа секциялар ҙа бар. Был ысын спорт кластеры, бында бөтә ғаилә менән килергә була.
Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың хыялы тормошҡа ашты – көрәш һарайы киләсәк быуындарға быуаттар буйы хеҙмәт итә һәм яңы чемпиондар тәрбиәләй торған монументаль ҡоролма.
Өфөлә шулай уҡ шау-шыулы аквапарк та, бассейндар ҙа, йыл буйына сәскәгә күмелеп ултырған “Лимонарий” оранжереяһы ла, Ботаника баҡсаһы ла, мауыҡтырғыс музейҙар ҙа бар.
