

Ҡабаҡ ауылы лицейына бер нисә йыл Миләүшә Күсәбаева етәкселек итә. Үҙен алдынғы ҡарашлы һәм оҫта ойоштороусы, талапсан һәм маҡсатлы етәксе итеп күрһәткән тәжрибәле педагог менән күптәнге әңгәмә ҡороу хыялын тормошҡа ашырҙым.
- Миләүшә Әмир ҡыҙы, уҡытыусы булам тип тәүге тапҡыр ҡасан әйттегеҙ һәм быға нимә этәрҙе?
- Әсәйем бик күп йылдар минең тыуған яҡтарымда – Әбйәлил районында башланғыс кластар уҡытыусыһы, мәктәп директоры булып эшләне. Бала саҡтан уҡ: “Мин дә уҡытыусы булам, физика-математика факультетына барам”, - ти торғайным. Уҡытыусы һөнәренең бик үк еңелдән булмағанын, ҙур көс талап итеүен яҡшы белгән әсәйем: “Бәлки, икенсе һөнәр һайларһың?” - тип әйтеп тә ҡараны, әммә мин әйткән һүҙемдә ныҡ торҙом һәм Башҡорт дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетына уҡырға индем.
- Хеҙмәт юлығыҙҙы башлағас, хыялығыҙҙан баш тартып, еңелерәк күренгән эш һайларға теләк тыуманымы?
- Уҡытыусы булараҡ хеҙмәт юлымды Сибай ҡалаһында башлағайным. Ысынлап та, бер аҙ мәктәптә эшләп алғас, икенсе эш эҙләп ҡарарға тип уйлап та ҡуйғайным, әммә ул уйымдан тиҙ үк кире һүрелдем. Тормош иптәшемде Ҡабаҡ ауылындағы кирбес заводына эшкә тәғәйенләгәс, ғаиләбеҙ менән бында күсеп килдек. 2002 йылдан алып Ҡабаҡ мәктәбендә математика фәненән белем бирәм һәм бер ҡасан да уҡытыусы һөнәрен һайлағаныма үкенгәнем булманы. 2017 йылда директор вазифаһына тәғәйенләндем.
- Тәүге эш көнөгөҙ хәтерҙәме?
- Ҡабаҡ мәктәбендә эш башлаған көнөм хәтеремдә уйылып ҡалған. Бында мине бик йылы ҡаршы алдылар. Коллектив та шундай татыу. Ул ваҡыттағы мәктәп директоры, хәҙер инде мәрхүм Флүр Вәли улы Адеев һәр саҡ беҙгә ярҙам итергә әҙер торҙо.
- Директор һәм шулай уҡ уҡытыусы булараҡ эшегеҙҙең ыңғай һәм кире яҡтары нимәлә күренә?
- Миңә мәктәп эше бик оҡшай, шуға ла кире яҡтарҙы күрмәйем дә. Бик тырыш йәштәрҙе лә, тәжрибәле быуынды ла туплаған коллективты етәкләп китергә тура килде. Үҙемә ҡалһа, барыһы ла ыңғай ғына барған кеүек. Балаларҙы яратам һәм үҙ эшемде бар күңелемде биреп башҡарам. Эшеңдең бик үк еңелдән булмағанын, күп көс һәм ваҡыт талап итеүен ғаиләң аңлап ҡабул итһә, шул иң мөһимелер, тигән фекерҙәмен. Был яҡтан, шөкөр, уңдым. Тормош иптәшем дә, балаларыбыҙ ҙа һәр ваҡыт терәк-таяныс булып тора. Шулай уҡ һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер булған уҡытыусылар коллективына, ата-әсәләргә рәхмәтлемен. Мәктәп эшенә тамырҙары менән береккән, унан тыш тормоштарын күҙ алдына ла килтерә алмаған уҡытыусыларҙың: “Ҡасан отпуск бөтә инде, мәктәпте һәм уҡыусыларҙы һағындыҡ”, - тип әйтеүҙәре ҡыуандыра. Һис шикһеҙ, үҙемде лә шулар рәтенә индерә алам.
- Эшегеҙҙәге иң ҙур ҡаҙанышығыҙ?
- Ҡабаҡ мәктәбе быйылғы уҡыу йылынан лицей статусын алды. Ошо иң ҙур ҡаҙаныштарыбыҙҙың береһелер. Беҙҙең уҡыусылар төрлө һөнәри йүнәлештә белем алыу хоҡуғына эйә. Уларҙы 6-сы кластан уҡ төрлө йүнәлешкә бүләбеҙ һәм үҙҙәре һайлаған уҡыу йорттарына беркетеп ҡуябыҙ. Шулай уҡ быйылғы уҡыу йылынан яңы иҡтисади-юридик йүнәлеш буйынса уҡытыу алып барыла.
- Тормош девизығыҙ?
- Мин оптимист кешемен. Шуға күрә тормош девизым да, русса әйткәндә “Все что ни делается – все к лучшему!” тигәнерәк яңғырай.
- Һеҙ ниндәй етәксе?
- Был һорауға, әлбиттә, уҡыусыларыбыҙ һәм хеҙмәттәштәрем яҡшыраҡ яуап бирер. Уҫал түгелмен, әммә талапсанмын, тип әйтә алам үҙем тураһында.
- Коллективығыҙ менән дә таныштырып үтһәгеҙ.
- Илле уҡытыусынан торған ҙур коллективыбыҙ бик татыу. Ике сменала 650 уҡыусы белем ала. Ҡыҙғанысҡа, йәш уҡытыусыларыбыҙ аҙ. Йәштәр хәҙер мәктәпкә эшкә килергә ашҡынып бармай. Педагогтарҙың күп өлөшөн илле йәштән уҙған уҡытыусылар тәшкил итә. Иң оло уҡытыусыға 75 йәш булһа, иң йәшенә - 30. Үҙебеҙҙең лицейға уҡытыусыларҙы төрлө яҡлап йәлеп итергә тырышабыҙ. “Ауыл уҡытыусыһы” программаһы аша килгән уҡытыусылар байтаҡ. Шөкөр, бөгөнгө көндә бөтә фәндәрҙән дә педагогтар етә.
Бер нисә йыл инде Башҡорт дәүләт аграр университеты, М.Аҡмулла исемендәге педагогия университеты, Өфө дәүләт нефть техник университеты менән хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Беҙҙең мәктәп республикала иң беренселәрҙән булып аграр класы асты, тип ғорурлыҡ менән әйтә алам. Быйылғы уҡыу йылынан башлап Мәскәү юғары иҡтисад мәктәбе, Мәскәү аҙыҡ-түлек технологияһы институты менән тығыҙ бәйләнеш булдырҙыҡ. Улар беҙгә методик яҡтан ҙур ярҙам күрһәтәләр.
- Әле ниндәй маҡсаттар, хыялдар менән йәшәйһегеҙ?
- Быйылғы уҡыу йылында ла тырышып эшләргә, яңы йүнәлештәр буйынса эште үҫтерергә кәрәк. Уҡыусылар менән олимпиадаларҙа, конкурстарҙа күберәк ҡатнашырға һәм еңеүҙәр яуларға. “Плох тот солдат, который не мечтает стать генералом”, - тигәндәй, һәр саҡ алға ынтылыштар, киләсәккә яҡты өмөттәр менән йәшәргә кәрәктер, тигән уйҙамын һәм шулай йәшәйем дә.
- Һөйләшеү башында телгә алған - эшегеҙҙә һәр саҡ терәк-таяныс булып торған ғаиләгеҙ тураһында ла белгебеҙ килә.
- Тормош иптәшем Шамил Рәфҡәт улы эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә. Данияр улыбыҙға 10 йәш. Ошо мәктәптә белем ала, техника менән мауыға. Һеңлем менән кейәүебеҙ вафат булғас, уларҙың берҙән-бер улдарын үҙебеҙҙең ғаиләгә алдыҡ. Азамат улыбыҙға 14 йәш. Химия-биология класында уҡый. Киләсәк тормошон медицина йәки ветеринария өлкәһе менән бәйләмәксе. Ғаиләмә ҡайтһам, директорлыҡ эшемде ситкә ҡуйып, һөйөклө ҡатынға, балаларыбыҙҙың яратҡан әсәһенә әйләнәм. Әсәй булараҡ та талапсан булырға, теҙгенде нығыраҡ тоторға тырышам, әлбиттә. Шулай ҙа барыһын да яратып, һөйөп алырға ла онотмайым.
- Миләүшә Әмир ҡыҙы, ихлас әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Киләсәктә лә эшегеҙҙә һәм шәхси тормошоғоҙҙа тик уңыштар ғына юлдаш булһын!
Розалия НАЗАРОВА әңгәмәләште.
Автор фотоһы.