Белем иленә рәхим итегеҙ!

Белем иленә рәхим итегеҙ!

Йәйге каникулдар аҙағына яҡынлашты. Тиҙҙән уҡыусылар мәктәп партаһы артына ултырасаҡ. Райондың белем би­реү учреждениеларының әҙерлеге, мәғариф системаһында яңылыҡтар, 2023-2024 уҡыу йылына өҫтөнлөклө бурыстар тураһында беҙгә муниципаль райондың мәғариф бүлеге начальнигы Андрей Матвеев һөйләне.

- Андрей Валентинович, 2022-2023 уҡыу йылы ни­сек тамамланды? Ниндәй уңыштар менән маҡтана алаһығыҙ?

- Ҡырмыҫҡалы гим­назияһының уҡыусыһы Илнур Мөхәмәтйәнов имтихандарын 100 балға тапшырҙы. Уны юғары ка­тегориялы уҡытыусыГүзәл Ардуанова әҙерләне. «Һәр баланың уңышы» төбәк проектын ғәмәлгә ашы­рыуға ярашлы үткәрелгән олимпиадалар һәләтле ба­лаларҙы асыҡларға ярҙам итә. Уҡыусыларыбыҙ Бөтә Рәсәй, төбәк-ара һәм республика конкурстарын­да ҡатнашып, призлы урындар яулай. Шулай уҡ уҡыусыларыбыҙ йыл һайын Ю.Гагарин исемен­дәге республика олимпиа­даһының призерҙары була. 11 фән буйынса 69 бала йомғаҡлау этабына сыҡты һәм уларҙың һигеҙе еңеү яу­ланы.

- Балалар физик яҡтан һау һәм көслө булып үҫһен­дәр өсөн ниндәй эштәр башҡарыла?

- “Сәләмәт быуын – көслө төбәк” спорт-мәға­риф проекты сиктәрендә С.М.Чугункин, Һәүәләй, Сихонкин, Олокүл, Ефрем­кин мәктәптәре базаһын­да 5 яңы класс асылды. Һөҙөмтәлә 12 мәктәптең 22 класында 498 башланғыс класс уҡыусылары әлеге проект буйынса шөғөлләнә. Уның маҡсаты - сәләмәт тормошто пропагандалау, уҡыусылар араһында киң күләмле спортты үҫтереү, спорт төрө буйынса үҫе­шеүҙә балаларға ярҙам итеү. Ҡырмыҫҡалы, Олокүл, Иҫке Муса, Ефремкин, Сахай, Ҡабаҡ, Һәүәләй, Прибель­ский ауылдарында 10 уни­версаль спорт майҙансығы эшләй. Бынан тыш, Ҡырмыҫҡалы ауылында ГТО нормаларын тапшырыуға әҙерләнеү өсөн 5 турник комплексы төҙөлдө. Шулай итеп, районда ГТО норма­тивтарына әҙерләнеү һәм тапшырыу өсөн барлыҡ шарттар ҙа булдырылды.

- Яңы уҡыу йылына мәктәптәрҙең әҙерлеге нисек?

- 7 августан 11 авгусҡа тиклем райондың мәғариф бүлеге техник уҡытыу сараларының, хеҙмәтте һаҡлау һәм хәүефһеҙлек техникаһы торошон, террорға, янғынға ҡаршы хәүефһеҙлекте, уҡыусыларҙың си­фатлы туҡланыуын тәьмин итеүгә ашханаларҙың әҙерлеген, спорт залдарының, матди-техник базаһы торошон, йылытыу миҙгеленә әҙерлекте, шулай уҡ тирә-яҡ биләмәләрҙең төҙөкләндерелеүен тик­шерҙе. Дөйөм алғанда, барлыҡ белем биреү усаҡта­ры ла яңы уҡыу йылына әҙер.

- 2024 йылда ниндәй мәктәптәр капиталь ремонт эшләү программаһына инә?

- Федераль программаға ярашлы, 2022 йылда Константиновка һәм Олокүл мәктәптәрен капи­таль төҙөкләндереүгә - 50,6 миллион һәм 2023 йыл­да Ҡырмыҫҡалы һәм Ефремкин мәктәптәренә 112 миллион һум аҡса үҙләштерелде.

Киләһе йылға Боҙаяҙ ауылының Ф. Әсәнов исе­мендәге, Ҡырмыҫҡалы гимназияһы, Ҡамышлы, Константиновка һәм Сихонкин мәктәптәре капи­таль төҙөкләндереүгә заявка бирҙе һәм федераль программаға индерелде.

- Яңы уҡыу йылында беҙҙе ниндәй яңылыҡтар көтә?

- 2023 йылдың 1 сентябренән райондың белем биреү учреждениелары яңы федераль төп мәғариф программаларына күсә. Был берҙәм уҡытыу про­граммалары, улар дөйөм белем биреү йөкмәткеһе талаптарының мотлаҡ базаһы кимәлен билдәләй.

- Кадрҙар мәсьәләһе буйынса нимәләр әйтер инегеҙ?

- Мәғариф системаһында 1301 хеҙмәткәр эшләй, шул иҫәптән 526 уҡытыусы, уларҙың 481-е юғары бе­лемле педагог. 61 уҡытыусы урта махсус белемгә эйә. Һуңғы йылдарҙа хаҡлы ялдағы уҡытыусыларҙың иҫәбе арта. Бөгөнгө көндә улар – 152, 35 йәшкә ти­клемге белгестәр – 150. Шуны ла билдәләргә кәрәк, яңы уҡыу йылынан белем биреү процесына 2-се курс студенттарын да йәлеп итеү мөмкинлеге бар.

- Махсус хәрби операция темаһына ла ҡағылмай­ынса мөмкин түгел. Уҡытыусылар һәм уҡыусылар махсус хәрби операцияла ҡатнашыусыларға, уларҙың ғаиләләренә ярҙам итеүгә ҡушылдымы?

- Бындай уҡыусылар өсөн балалар баҡсалары­на, түңәрәктәргә бушлай йөрөү, мәктәптә бушлай туҡланыу ойошторолдо. Махсус операцияла ҡат­нашыусыларҙың 1-се класҡа барыусы балаларына айырым иғтибар бирелә һәм биреләсәк. Уҡытыусы­ларҙан тыш, ирекмәндәр хәрәкәтенә психологтар һәм социаль педагогтар ҙа ҡушылды.

Ғөмүмән, күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән 724 уҡыусы 3250325,60 һумлыҡ аҡса­лата компенсация алды, 125 беренсе класс уҡыу­сыһы мәктәп портфелдәре менән тәьмин ителде. Ағымдағы йылда 870 берәмек мәктәп формаһына һәм 165 портфелгә компенсация биреү планлашты­рылған.

- Балалар баҡсаларына сират буйынса эш нисек тора?

- Районда 15 мәктәпкәсә белем биреү учрежде­ниеһы эшләй, шул иҫәптән, 9 юридик берәмек һәм 6 филиал. Дөйөм белем биреү мәктәптәрендә 7 төркөм эшләй. Мәктәпкәсә белем биреүҙе тәьмин итеү 1,5 йәштән – 3 йәшкә тиклем – 100 процент, 3 йәштән ете йәшкә тиклем 100 процент тәшкил итә. 6 муниципаль мәктәпкәсә белем биреү ойошмаһы автономлы режимда эшләй. Ағымдағы йылдың 6 июненә балалар баҡсаларына урын алыуҙа 315 бала иҫәптә тора, шул иҫәптән 30-ы льгота буйынса.

- Быйыл нисә 1-се класс уҡыусыһы мәктәпкә бара?

- 1 сентябрҙә 733 уҡыусы тәүге тапҡыр парта ар­тына ултырасаҡ.

- Яңы уҡыу йылы алдынан уҡыусыларға һәм уҡы­тыусыларға нимәләр теләр инегеҙ?

- Хөрмәтле уҡыусылар, уҡытыусылар, ата-әсәләр! Яңы уҡыу менән ихлас ҡотлауҙарҙы ҡабул итегеҙ. Алда беҙҙе күп ҡыҙыҡлы һәм көтөлмәгән яңылыҡтар көтә. Уҡыусыларға тырышып уҡыуҙа­рын һәм яңы дуҫтар табыуҙарын, сығарылыш уҡы­усыларына уҡыу йылын уңышлы тамамлап, имти­хандарҙы яҡшы балдарға тапшырыуҙарын теләйем. Ата-әсәләргә – көс-ҡеүәт, уҡытыусыларға сыҙам­лыҡ һәм күңел күтәренкелеге юлдаш булһын.

Светлана КАРПОВА әңгәмәләште.