Даирә
+13 °С
Облачно
Башҡа яңылыҡтар
14 Июля 2021, 11:28

2020 йылға бюджет үтәлеше

Ағымдағы йылдың 23 июнендә Рес­пуб­ликаның Дәүләт Йыйы­лышы – Ҡоролтай ултырышында “Башҡортостан Респуб­ликаһының 2020 йылға бюджеты үтәлеше” БР закон проекты ҡаралды.

Был закон проекты буйынса республика парла­ментының профилле комитеты ултырышында фекер алышыу булған ине.
Шулай уҡ 2021 йылдың 10 ию­не­­нән 16 июнгә тиклем БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тарафы­нан йәмәғәт фекер алышыуҙары үткәрелде.
Закондың параметрҙары түб­ән­дәгесә.
2020 йылда бюджет корона­вирус инфек­цияһы таралыуы һәм уның эҙемтәләрен бөтөрөүгә йү­нәлт­елгән сараларҙы уҙғарыу, ха­лыҡ­ҡа һәм иҡтисадтың зыян күр­гән тармаҡтарына ярҙам күрһәтеү шарттарында тормошҡа ашы­рыл­ды.
Дөйөм иҡтисади хәлдең ҡапыл ҡатмар­лашыуы, шул иҫәптән яңы коронавирус ин­фекцияһы тара­лыуы Башҡортостан Рес­публи­каһы бюджетына кире яҡтан йо­ғон­то яһамай ҡалманы. 2020 йылда республика бюджетына 219,9 мил­лиард һум ингән. Уларҙан һалым­лы һәм һалымһыҙ килем 123,2 миллиард һум тәшкил итә. 2019 йыл менән сағыштырғанда был 16,1 процентҡа кәм. Һалымлы һәм һалымһыҙ килемдәрҙең төп сыға­нағы: физик шәхестәр килеменә һалым – 18,7 процент, ойошмалар килеменә һалым – 14,8 процент, акциздар – 9,7 про­цент, мөлкәткә һа­лым – 6,2 процент, дәүләт мил­кендә булған мөлкәтте файҙала­ныуға һалым – 3,4 процент. Ә ҡайта­рылмай тор­ған килемдәр 2019 йыл менән сағыш­тырғанда 45,2 миллиард һумға, йәғни 1,9 тапҡырға артып, 96,7 миллиард һум тәшкил иткән.
Был үҫеш нигеҙҙә яңы корона­вирус инфекцияһы эҙемтәләрен бөтөрөү һәм уны профилак­ти­калауға йүнәлтелгән сараларҙы финанс яҡтан тәьмин итеү менән бәйле. Әһәмиәтле финанс ярҙам социаль өлкәлә ихтимал булған кире тенденцияларҙы туҡ­татырға, һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә кәрәкле саралар йүнәлтергә, милли проект­­тарҙы тор­мошҡа ашырыу темптарын һәм финан­с­лау күлә­мен һаҡларға булышлыҡ итте.
Республика бюджетының сы­ғымлы өлөшө 259,4 миллиард һум (үҫеш – 44,2 миллиард һум) күлә­мендә тотонолған.
2020 йылда коронавирус ин­фек­цияһы таралыуы шарттарында социаль йөк­лә­мә­ләрҙе башҡарыу дауам итте. Социаль өлкәгә сы­ғым­дар 192 миллирад һум (74 про­цент) тәшкил итте. Шул иҫәптән, социаль сә­йә­сәткә - 66,8 миллиард һум, мәғарифҡа – 56,2 миллард һум, һаулыҡ һаҡлауға – 42,7 мил­­лиард һум, торлаҡ-коммуналь хужа­лыҡ­ҡа - 14,8 миллиард һум, мәҙәниәткә, ки­не­ма­тографияға – 7,2 миллиард һум, фи­зик куль­ту­раға һәм спортҡа – 2,6 миллиард һум, киң мәғлүмәт сараларына - 0,9 мил­лиа­рд һум, тирә-яҡ мөхитте һаҡ­лауға 0,8 миллиард һум йүнәл­телде. Иҡтисадтың реаль сек­то­рын үҫтереүгә сығымдар - 43,9 миллиард һум, муниципаль берәмектәр бюджетына дө­­йөм характерҙағы бюджет-ара трасн­ферт­тар биреүгә - 12,8 миллиард һум, милли обо­ро­наға, милли хәүефһеҙлеккә һәм хоҡуҡ һаҡ­лау эшмәкәрлегенә – 2 миллиард һум, башҡа сығымдар 8,7 миллиард һум тәшкил итә.
Коронавирус инфекцияһы, пан­демия эҙемтәләре менән кө­рәш­кә һәм ҡат­мар­лашҡан макро иҡтисади күрһәткестәр шартта­рында иҡтисадтың тотороҡло үҫе­шен тәьмин итеү буйынса сара­ларҙы тормошҡа ашырыуға сы­ғым­дар 32,8 миллиард һум тәшкил иткән.
Сараларҙың төп күләме һаулыҡ һаҡлауға һәм социаль сәйәсәткә йүнәлтелгән.
Ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә койка фонды киңәйтелде, кәрәкле ҡоролмалар һәм да­рыу­­ҙар һатып алынды, медицина хеҙ­мәт­кәрҙәре эше өсөн кәрәкле шарттар булды­рылды. COVID-19 менән сирләүсе ауы­рыуҙарға ярҙам күрһәтеүсе ме­ди­цина һәм социаль хеҙмәткәр­ҙәргә түләүҙәр баш­ҡарылды. Рес­пуб­ликаның дәүләт бурысы 21 миллиард һум тәшкил итә.
Республиканың кредит йөклә­мәһе түбән хәүефле кимәлдә һаҡ­лана.
«Эксперт РА» кредит рейтингы агент­лығы тарафынан “Кире” прог­нозы «То­тороҡло”ға үҙгәртелгән.
Илһам ЗАРИПОВ.
Автор:Фируза Рахматуллина 
Читайте нас